Название документа
Закон Республики Беларусь от 16.06.2014 N 162-З
"Аб беларусах замежжа"
Источник публикации
Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь, 20.06.2014, 2/2160
Примечание к документу
Начало действия документа (за исключением отдельных положений) - 21.09.2014.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
В соответствии со статьей 21 данный документ вступил в силу через три месяца после официального опубликования, за исключением статей 20 и 21, вступивших в силу после официального опубликования (опубликован на Национальном правовом Интернет-портале Республики Беларусь - 20.06.2014).
—•—
Решением Конституционного Суда Республики Беларусь от 06.06.2014 N Р-927/2014 Закон признан соответствующим Конституции Республики Беларусь.
Секция

Текст документа

Зарегистрировано в Национальном реестре правовых актов
Республики Беларусь 18 июня 2014 г. N 2/2160

ЗАКОН РЭСПУБЛIКI БЕЛАРУСЬ
16 чэрвеня 2014 г. N 162-З

АБ БЕЛАРУСАХ ЗАМЕЖЖА

Прыняты Палатай прадстаўнiкоў 14 мая 2014 года
Адобраны Саветам Рэспублiкi 30 мая 2014 года

ГЛАВА 1
АГУЛЬНЫЯ ПАЛАЖЭННI

Артыкул 1. Асноўныя тэрмiны, якiя выкарыстоўваюцца ў гэтым Законе, i iх азначэннi

Для мэт гэтага Закона выкарыстоўваюцца наступныя асноўныя тэрмiны i iх азначэннi:
беларусы замежжа - асобы, якiя пастаянна пражываюць за межамi Рэспублiкi Беларусь i iдэнтыфiкуюць сябе як беларусы або з'яўляюцца выхадцамi з тэрыторыi сучаснай Рэспублiкi Беларусь;
грамадскiя аб'яднаннi (арганiзацыi) беларусаў замежжа - добраахвотныя аб'яднаннi беларусаў замежжа, створаныя iмi ва ўстаноўленым заканадаўствам замежнай дзяржавы парадку ў мэтах сумеснай рэалiзацыi сваiх нацыянальных, культурных i iншых правоў;
грамадскiя аб'яднаннi па сувязях з беларусамi замежжа - грамадскiя аб'яднаннi, створаныя ва ўстаноўленым заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь парадку ў мэтах садзейнiчання беларусам замежжа ў рэалiзацыi iх нацыянальных, культурных i iншых правоў;
дзяржаўная палiтыка Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа (далей - дзяржаўная палiтыка ў галiне адносiн з беларусамi замежжа) - комплекс мер, накiраваных на падтрымку беларусаў замежжа, якiя прымаюцца дзяржаўнымi органамi i арганiзацыямi Рэспублiкi Беларусь у мэтах садзейнiчання беларусам замежжа ў рэалiзацыi iх нацыянальных, культурных i iншых правоў.

Артыкул 2. Сфера дзеяння гэтага Закона

Гэты Закон вызначае асноўныя прынцыпы, мэты i напрамкi дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа ў мэтах забеспячэння салiдарнасцi беларусаў ва ўсiм свеце, захавання нацыянальна-культурнай iдэнтычнасцi беларусаў замежжа i ўмацавання iх сувязей з Рэспублiкай Беларусь, а таксама катэгорыi асоб, якiя адносяцца да беларусаў замежжа, i меры дзяржаўнай падтрымкi, што аказваецца беларусам замежжа ў Рэспублiцы Беларусь i за яе межамi.

Артыкул 3. Заканадаўства Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа

Заканадаўства Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа грунтуецца на Канстытуцыi Рэспублiкi Беларусь i складаецца з гэтага Закона, iншых актаў заканадаўства Рэспублiкi Беларусь, а таксама мiжнародных дагавораў Рэспублiкi Беларусь.
Калi мiжнародным дагаворам Рэспублiкi Беларусь устаноўлены iншыя правiлы, чым тыя, якiя прадугледжаны гэтым Законам, то прымяняюцца правiлы мiжнароднага дагавора.

Артыкул 4. Асобы, якiя адносяцца да беларусаў замежжа

Да беларусаў замежжа адносяцца наступныя асобы:
грамадзяне Рэспублiкi Беларусь, якiя пастаянна пражываюць за межамi Рэспублiкi Беларусь;
замежныя грамадзяне i асобы без грамадзянства, якiя пастаянна пражываюць за межамi Рэспублiкi Беларусь i самi або iх продкi па прамой узыходзячай лiнii нарадзiлiся або пражывалi на тэрыторыi сучаснай Рэспублiкi Беларусь;
замежныя грамадзяне i асобы без грамадзянства, якiя пастаянна пражываюць за межамi Рэспублiкi Беларусь i iдэнтыфiкуюць сябе як беларусы з пункту гледжання этнiчнай прыналежнасцi да беларускага народа або беларускай мовы, культуры, гiстарычных сувязей, ведання i захавання беларускiх традыцый i звычаяў.
Прызнанне асобамi сваёй прыналежнасцi да беларусаў замежжа ў адпаведнасцi з абзацамi трэцiм i чацвёртым часткi першай гэтага артыкула з'яўляецца актам iх самаiдэнтыфiкацыi, падмацаваным грамадскай або прафесiйнай дзейнасцю па захаваннi беларускай мовы, развiццi беларускай культуры за мяжой, умацаваннi сяброўскiх адносiн дзяржаў грамадзянскай прыналежнасцi або пастаяннага месца жыхарства беларусаў замежжа з Рэспублiкай Беларусь i iншымi пацвярджэннямi добраахвотнага выбару на карысць духоўнай i культурнай сувязей з беларускай дзяржавай.

Артыкул 5. Грамадскiя аб'яднаннi (арганiзацыi) беларусаў замежжа i грамадскiя аб'яднаннi па сувязях з беларусамi замежжа

Грамадскiя аб'яднаннi (арганiзацыi) беларусаў замежжа i грамадскiя аб'яднаннi па сувязях з беларусамi замежжа могуць:
аказваць садзейнiчанне ў рэалiзацыi дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа;
уносiць у дзяржаўныя органы Рэспублiкi Беларусь прапановы па ўдасканаленнi дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа;
папулярызаваць беларускiя культурныя каштоўнасцi, беларускую мову, а таксама беларускiя традыцыi i звычаi;
ажыццяўляць iншую дзейнасць у галiне адносiн з беларусамi замежжа, не забароненую заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.

ГЛАВА 2
ДЗЯРЖАЎНАЕ РЭГУЛЯВАННЕ I КIРАВАННЕ Ў ГАЛIНЕ АДНОСIН З БЕЛАРУСАМI ЗАМЕЖЖА

Артыкул 6. Ажыццяўленне дзяржаўнага рэгулявання i кiравання ў галiне адносiн з беларусамi замежжа

Дзяржаўнае рэгуляванне i кiраванне ў галiне адносiн з беларусамi замежжа ажыццяўляюцца Прэзiдэнтам Рэспублiкi Беларусь, Урадам Рэспублiкi Беларусь, Мiнiстэрствам замежных спраў Рэспублiкi Беларусь, Мiнiстэрствам культуры Рэспублiкi Беларусь, Упаўнаважаным па справах рэлiгiй i нацыянальнасцей, абласнымi i Мiнскiм гарадскiм выканаўчымi камiтэтамi, iншымi дзяржаўнымi органамi i арганiзацыямi Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 7. Паўнамоцтвы Прэзiдэнта Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа

Прэзiдэнт Рэспублiкi Беларусь вызначае агульную дзяржаўную палiтыку ў галiне адносiн з беларусамi замежжа, ажыццяўляе iншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасцi з Канстытуцыяй Рэспублiкi Беларусь i iншымi заканадаўчымi актамi Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 8. Паўнамоцтвы Урада Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа

Урад Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа:
забяспечвае рэалiзацыю агульнай дзяржаўнай палiтыкi;
зацвярджае дзяржаўныя праграмы i ажыццяўляе кантроль за iх рэалiзацыяй;
ажыццяўляе iншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасцi з Канстытуцыяй Рэспублiкi Беларусь, гэтым Законам, актамi Прэзiдэнта Рэспублiкi Беларусь i iншымi заканадаўчымi актамi Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 9. Паўнамоцтвы Мiнiстэрства замежных спраў Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа

Мiнiстэрства замежных спраў Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа:
каардынуе дзейнасць рэспублiканскiх органаў дзяржаўнага кiравання, мясцовых выканаўчых i распарадчых органаў, грамадскiх аб'яднанняў па сувязях з беларусамi замежжа i iншых арганiзацый па рэалiзацыi дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа;
каардынуе распрацоўку i прымае ўдзел у межах сваёй кампетэнцыi ў рэалiзацыi дзяржаўных праграм;
ажыццяўляе штогадовы манiторынг адносiн з грамадскiмi аб'яднаннямi (арганiзацыямi) беларусаў замежжа;
аказвае садзейнiчанне дзяржаўным органам Рэспублiкi Беларусь, грамадскiм аб'яднанням па сувязях з беларусамi замежжа, iншым арганiзацыям i грамадзянам Рэспублiкi Беларусь у развiццi супрацоўнiцтва з беларусамi замежжа;
узаемадзейнiчае i развiвае кантакты з беларусамi замежжа, ажыццяўляе ў межах сваёй кампетэнцыi меры па забеспячэннi iх нацыянальных, культурных i iншых правоў;
уносiць ва Урад Рэспублiкi Беларусь прапановы па развiццi супрацоўнiцтва з беларусамi замежжа i грамадскiмi аб'яднаннямi (арганiзацыямi) беларусаў замежжа;
ажыццяўляе iншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасцi з гэтым Законам i iншымi актамi заканадаўства Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 10. Паўнамоцтвы Мiнiстэрства культуры Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа

Мiнiстэрства культуры Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа:
прымае ўдзел у межах сваёй кампетэнцыi ў распрацоўцы i рэалiзацыi дзяржаўных праграм;
усталёўвае i развiвае супрацоўнiцтва па пытаннях культуры з беларусамi замежжа i грамадскiмi аб'яднаннямi (арганiзацыямi) беларусаў замежжа, аказвае садзейнiчанне ў гэтым грамадскiм аб'яднанням па сувязях з беларусамi замежжа i iншым зацiкаўленым;
аказвае беларусам замежжа практычную дапамогу ў захаваннi i развiццi нацыянальна-культурнай самабытнасцi;
садзейнiчае папулярызацыi беларускай культуры i традыцый сярод беларусаў замежжа;
уносiць ва Урад Рэспублiкi Беларусь прапановы па развiццi супрацоўнiцтва з беларусамi замежжа i грамадскiмi аб'яднаннямi (арганiзацыямi) беларусаў замежжа;
ажыццяўляе iншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 11. Паўнамоцтвы Упаўнаважанага па справах рэлiгiй i нацыянальнасцей у галiне адносiн з беларусамi замежжа

Упаўнаважаны па справах рэлiгiй i нацыянальнасцей у галiне адносiн з беларусамi замежжа:
прымае ўдзел у межах сваёй кампетэнцыi ў распрацоўцы i рэалiзацыi дзяржаўных праграм;
арганiзуе садзейнiчанне i дапамогу ў задавальненнi нацыянальна-культурных патрэб беларусаў замежжа i грамадскiх аб'яднанняў (арганiзацый) беларусаў замежжа ва ўмацаваннi iх сувязей з Рэспублiкай Беларусь;
садзейнiчае iнфармацыйнаму забеспячэнню беларусаў замежжа;
уносiць ва Урад Рэспублiкi Беларусь прапановы па развiццi супрацоўнiцтва з беларусамi замежжа;
ажыццяўляе iншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 12. Паўнамоцтвы абласных i Мiнскага гарадскога выканаўчых камiтэтаў у галiне адносiн з беларусамi замежжа

Абласныя i Мiнскi гарадскi выканаўчыя камiтэты ў галiне адносiн з беларусамi замежжа:
прымаюць удзел у межах сваёй кампетэнцыi ў рэалiзацыi дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа на рэгiянальным узроўнi;
садзейнiчаюць усталяванню i развiццю супрацоўнiцтва з беларусамi замежжа, у тым лiку праз грамадскiя аб'яднаннi (арганiзацыi) беларусаў замежжа, на рэгiянальным узроўнi;
ажыццяўляюць iншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 13. Паўнамоцтвы iншых дзяржаўных органаў i арганiзацый Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа

Iншыя дзяржаўныя органы i арганiзацыi Рэспублiкi Беларусь у галiне адносiн з беларусамi замежжа ў межах сваёй кампетэнцыi:
прымаюць удзел у распрацоўцы i рэалiзацыi дзяржаўных праграм;
распрацоўваюць i забяспечваюць рэалiзацыю галiновых, мясцовых i iншых праграм i мерапрыемстваў;
узаемадзейнiчаюць з беларусамi замежжа, ажыццяўляюць меры па забеспячэннi iх нацыянальных, культурных i iншых правоў;
аказваюць садзейнiчанне грамадскiм аб'яднанням па сувязях з беларусамi замежжа i iншым зацiкаўленым юрыдычным i фiзiчным асобам у развiццi супрацоўнiцтва з беларусамi замежжа;
уносяць ва Урад Рэспублiкi Беларусь прапановы па развiццi супрацоўнiцтва з беларусамi замежжа i грамадскiмi аб'яднаннямi (арганiзацыямi) беларусаў замежжа;
ажыццяўляюць iншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 14. Кансультатыўны савет па справах беларусаў замежжа пры Мiнiстэрстве замежных спраў Рэспублiкi Беларусь

У мэтах вызначэння максiмальна эфектыўнай дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа ствараецца Кансультатыўны савет па справах беларусаў замежжа пры Мiнiстэрстве замежных спраў Рэспублiкi Беларусь (далей - Кансультатыўны савет).
Асноўнымi задачамi Кансультатыўнага савета з'яўляюцца:
падрыхтоўка прапаноў па ўдасканаленнi дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа;
садзейнiчанне стварэнню эфектыўных механiзмаў супрацоўнiцтва дзяржаўных органаў i арганiзацый Рэспублiкi Беларусь з беларусамi замежжа ў культурнай, адукацыйнай, iнфармацыйнай i iншых сферах.
Палажэнне аб Кансультатыўным савеце i персанальны склад гэтага савета зацвярджаюцца Мiнiстэрствам замежных спраў Рэспублiкi Беларусь.
Рашэннi Кансультатыўнага савета, прынятыя ў адпаведнасцi з яго асноўнымi задачамi, носяць рэкамендацыйны характар.

Артыкул 15. Кансультатыўныя органы па справах беларусаў замежжа пры рэспублiканскiх органах дзяржаўнага кiравання, абласных i Мiнскiм гарадскiм выканаўчых камiтэтах

Для абмеркавання пытанняў узаемадзеяння з беларусамi замежжа пры рэспублiканскiх органах дзяржаўнага кiравання, абласных i Мiнскiм гарадскiм выканаўчых камiтэтах могуць стварацца кансультатыўныя органы - саветы (камiсii) па справах беларусаў замежжа.
Палажэннi аб саветах (камiсiях) па справах беларусаў замежжа i персанальныя склады гэтых саветаў (камiсiй) зацвярджаюцца дзяржаўнымi органамi, пры якiх гэтыя саветы (камiсii) ствараюцца.

ГЛАВА 3
ДЗЯРЖАЎНАЯ ПАЛIТЫКА Ў ГАЛIНЕ АДНОСIН З БЕЛАРУСАМI ЗАМЕЖЖА

Артыкул 16. Прынцыпы дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа

Дзяржаўная палiтыка ў галiне адносiн з беларусамi замежжа засноўваецца на:
агульнапрызнаных прынцыпах i нормах мiжнароднага права;
прызнаннi прыналежнасцi кожнаму ад нараджэння неад'емных асноўных правоў i свабод чалавека i грамадзянiна;
падтрыманнi адносiн з беларусамi замежжа на аснове ўзаемнай павагi i партнёрства;
прызнаннi неабходнасцi забеспячэння нацыянальных, культурных i iншых правоў беларусаў замежжа ў адпаведнасцi з агульнапрызнанымi прынцыпамi i нормамi мiжнароднага права, а таксама з улiкам заканадаўства дзяржаў грамадзянскай прыналежнасцi i пастаяннага месца жыхарства беларусаў замежжа;
абавязковасцi ўлiку дзеянняў замежных дзяржаў у дачыненнi да беларусаў замежжа, якiя пражываюць на iх тэрыторыi, пры выпрацоўцы i рэалiзацыi палiтыкi Рэспублiкi Беларусь у дачыненнi да гэтых дзяржаў;
аказаннi дзяржаўнай падтрымкi ў рэалiзацыi нацыянальных, культурных i iншых правоў беларусаў замежжа i грамадскiх аб'яднанняў (арганiзацый) беларусаў замежжа, якiя iмкнуцца да развiцця i ўмацавання сяброўскiх адносiн памiж замежнымi дзяржавамi i Рэспублiкай Беларусь i чыя дзейнасць адпавядае нацыянальным iнтарэсам Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 17. Мэты i напрамкi дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа

Дзяржаўная палiтыка ў галiне адносiн з беларусамi замежжа накiравана на:
садзейнiчанне захаванню нацыянальна-культурнай iдэнтычнасцi беларусаў замежжа;
аказанне садзейнiчання беларусам замежжа ў рэалiзацыi iмi нацыянальных, культурных i iншых правоў з улiкам агульнапрызнаных прынцыпаў i норм мiжнароднага права, заканадаўства дзяржаў грамадзянскай прыналежнасцi i пастаяннага месца жыхарства беларусаў замежжа;
выпрацоўку дзейсных механiзмаў падтрымкi беларусаў замежжа для задавальнення культурных, iнфармацыйных, моўных i iншых патрэб беларусаў замежжа;
умацаванне сувязей памiж беларусамi замежжа i Рэспублiкай Беларусь;
выкарыстанне патэнцыялу беларусаў замежжа для развiцця беларускай дзяржавы, у тым лiку для наладжвання рознабаковага супрацоўнiцтва Рэспублiкi Беларусь з замежнымi краiнамi;
садзейнiчанне стварэнню ў Рэспублiцы Беларусь грамадскiх аб'яднанняў па сувязях з беларусамi замежжа;
стварэнне спрыяльных умоў для беларусаў замежжа, якiя прынялi рашэнне пераехаць у Рэспублiку Беларусь на часовае цi пастаяннае месца жыхарства.

Артыкул 18. Падтрымка беларусаў замежжа

Ажыццяўленне дзяржаўнай палiтыкi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа павiнна садзейнiчаць:
стварэнню ўмоў для вывучэння беларусамi замежжа беларускай мовы, нацыянальнай гiсторыi i культуры;
адкрыццю i дзейнасцi культурных цэнтраў Рэспублiкi Беларусь у краiнах пражывання беларусаў замежжа;
дзейнасцi iснуючых i стварэнню новых арганiзацый культуры, навуковых арганiзацый, а таксама арганiзацый, якiя ажыццяўляюць адукацыйную дзейнасць для беларусаў замежжа ў Рэспублiцы Беларусь i за яе межамi, у тым лiку забеспячэнню iх вучэбнымi праграмамi, падручнiкамi, вучэбнымi i вучэбна-метадычнымi дапаможнiкамi для выкладання беларускай мовы, нацыянальнай гiсторыi i культуры за межамi Рэспублiкi Беларусь;
культурнаму i адукацыйнаму абмену памiж Рэспублiкай Беларусь i грамадскiмi аб'яднаннямi (арганiзацыямi) беларусаў замежжа;
выданню работ замежных i айчынных аўтараў па гiсторыi i культуры Беларусi i беларусаў замежжа;
правядзенню культурных i навуковых мерапрыемстваў беларусаў замежжа як у Рэспублiцы Беларусь, так i ў краiнах пражывання беларусаў замежжа;
рэалiзацыi права на адукацыю ў Рэспублiцы Беларусь у адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь;
атрыманню, распаўсюджванню iнфармацыi i карыстанню ёй на беларускай мове, доступу да сродкаў масавай iнфармацыi, зарэгiстраваных у Рэспублiцы Беларусь;
аказанню ў адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь гуманiтарнай дапамогi беларусам замежжа, якiя апынулiся ў надзвычайных сiтуацыях;
рэалiзацыi iншых мер у адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.

Артыкул 19. Фiнансаванне дзейнасцi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа

Фiнансаванне дзейнасцi ў галiне адносiн з беларусамi замежжа ажыццяўляецца ў адпаведнасцi з прынятымi дзяржаўнымi праграмамi i мерапрыемствамi за кошт сродкаў рэспублiканскага i мясцовых бюджэтаў, iншых крынiц фiнансавання ў адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.

ГЛАВА 4
ЗАКЛЮЧНЫЯ ПАЛАЖЭННI

Статья 20 вступила в силу после официального опубликования (абзац третий статьи 21 данного документа).
Артыкул 20. Меры па рэалiзацыi палажэнняў гэтага Закона

Савету Мiнiстраў Рэспублiкi Беларусь у трохмесячны тэрмiн:
сумесна з Нацыянальным цэнтрам заканадаўства i прававых даследаванняў Рэспублiкi Беларусь падрыхтаваць i ўнесцi ва ўстаноўленым парадку прапановы па прывядзеннi заканадаўчых актаў Рэспублiкi Беларусь у адпаведнасць з гэтым Законам;
прыняць меры па прывядзеннi iншых нарматыўных прававых актаў Рэспублiкi Беларусь у адпаведнасць з гэтым Законам i iншыя меры, неабходныя для рэалiзацыi палажэнняў гэтага Закона.

Статья 21 вступила в силу после официального опубликования.
Артыкул 21. Парадак уступлення ў сiлу гэтага Закона

Гэты Закон уступае ў сiлу ў наступным парадку:
артыкулы 1 - 19 - праз тры месяцы пасля афiцыйнага апублiкавання гэтага Закона;
iншыя палажэннi - пасля афiцыйнага апублiкавання гэтага Закона.

Прэзiдэнт Рэспублiкi Беларусь	А.Лукашэнка